Balladyna

Wiadomości wstępne

Autor

Juliusz Słowacki

Gatunek

Dramat romantyczny; tragedia

Czas

Legendarne czasy Popielów, kilka dni; wspomnienia dotyczą wcześniejszych wydarzeń.

Miejsce

Okolice jeziora Gopło, chata Wdowy, siedziba Pustelnika, zamek Kirkora, Gniezno.

Geneza

Juliusz Słowacki napisał Balladynę w 1834 roku w Genewie. Dramat ukazał się drukiem w 1839 roku w Paryżu. Autor połączył legendy o dawnych władcach Polski z fantastyką i historią kobiety zdobywającej władzę przez zbrodnie. Wydarzenia te należą do fikcji literackiej.

Bohaterowie

Balladyna

Starsza córka Wdowy, siostra Aliny. Chce wyrwać się z biedy i zdobyć wysoką pozycję. Po zabiciu siostry zostaje żoną Kirkora, a później królową. Boi się ujawnienia prawdy, dlatego popełnia następne zbrodnie. Krwawą plamę na czole ukrywa pod czarną wstążką.

Alina

Młodsza córka Wdowy, pracowita i troskliwa wobec matki. Chce poślubić Kirkora, ale pamięta też o zapewnieniu opieki najbliższym. Podczas zbierania malin Balladyna zabija ją, aby odebrać jej zwycięstwo w konkursie.

Wdowa

Matka Balladyny i Aliny. Utrzymuje rodzinę ciężką pracą. Szczególnie oszczędza starszą córkę, która po ślubie zaczyna się jej wstydzić. Mimo doznanych krzywd Wdowa do końca chroni Balladynę.

Kirkor

Bogaty rycerz i właściciel zamku. Szuka uczciwej żony, a jednocześnie chce pomóc prawowitemu królowi odzyskać tron. Nie wie o zbrodniach Balladyny. Ginie w walce z wojskami swojej żony i Kostryna.

Pustelnik

Popiel III, król pozbawiony władzy przez brata. Ukrywa się w lesie i przechowuje prawdziwą koronę Lecha. Rozpoznaje winę Balladyny, gdy ta prosi go o usunięcie plamy z czoła. Ginie po tym, jak Balladyna poleca Kostrynowi go zgładzić.

Goplana

Fantastyczna władczyni jeziora Gopło. Kocha Grabca i chce rozdzielić go z Balladyną. Jej czary wpływają na spotkania bohaterów, lecz o popełnieniu zbrodni Balladyna decyduje sama.

Skierka

Duch służący Goplanie. Za jej sprawą kieruje Kirkora do chaty Wdowy i sprawia, że rycerz zakochuje się w obu siostrach. Podsuwa pomysł konkursu malin, a później zabiera koronę Pustelnika dla Grabca.

Chochlik

Duch służący Goplanie. Ma przeszkodzić Grabcowi w spotkaniu z Balladyną, ale nie wykonuje zadania. Podczas uczty gra na wierzbowym berle, a towarzyszące mu głosy przypominają Balladynie o zabójstwie Aliny.

Grabiec

Wiejski chłopak, który lubi pić i bawić się. Spotyka się z Balladyną, ale sam jest obiektem miłości Goplany. Najpierw zostaje przez nią zamieniony w wierzbę, a później otrzymuje królewski strój i prawdziwą koronę. Ginie z ręki Balladyny.

Kostryn

Dowódca straży w zamku Kirkora, później kochanek i wspólnik Balladyny. Podsłuchuje jej rozmowę z Pustelnikiem i poznaje tajemnicę zabójstwa Aliny. Pomaga jej popełnić kolejne zbrodnie oraz zdobyć władzę. Po wspólnym zwycięstwie Balladyna podaje mu zatruty chleb.

Filon

Pasterz poszukujący idealnej miłości. Znajduje ciało Aliny i uznaje zmarłą za swoją wymarzoną ukochaną, chociaż nie znał jej za życia. Później domaga się ukarania jej zabójcy.

Gralon

Posłaniec Kirkora. Przywozi Balladynie zamkniętą skrzynię od męża. Kostryn wykorzystuje jej strach przed ujawnieniem zbrodni i wmawia jej, że Gralon zna prawdę o śmierci Aliny. Balladyna zabija posłańca podczas jego walki z Kostrynem.

Kanclerz

Wysoki urzędnik, który prowadzi końcową rozprawę i objaśnia królowej prawo. Domaga się wydania wyroków. To on rozkazuje poddać Wdowę torturom, gdy kobieta nie chce ujawnić imienia córki.

Wawel

Dziejopis, czyli człowiek opisujący przeszłość. W epilogu próbuje przedstawić Balladynę jako wybitną władczynię i pomija jej zbrodnie. Publiczność podważa jego wyjaśnienia.

Publiczność

Uczestnik rozmowy z Wawelem w epilogu. Zadaje dziejopisowi pytania i nie przyjmuje bez zastrzeżeń jego opowieści o Balladynie.

Streszczenie właściwe

Akt I, scena I – Kirkor u Pustelnika

Kirkor odwiedza Pustelnika, aby poradzić się w sprawie małżeństwa. Chce znaleźć dobrą i wierną żonę. Starzec odradza mu szukanie jej na królewskich dworach. Uważa, że uczciwą dziewczynę łatwiej spotkać w ubogiej wiejskiej chacie.

Podczas rozmowy Pustelnik ujawnia swoją tajemnicę. Jest Popielem III, prawowitym królem, którego brat pozbawił tronu. Ludzie brata zamordowali także troje jego dzieci. Uciekając, Popiel zabrał prawdziwą koronę Lecha i ukrył ją w lesie. Według legendy od tej korony zależy pomyślność kraju. Obecny władca nosi fałszywą koronę, rządzi okrutnie, a jego poddani cierpią. Kirkor obiecuje pomóc Pustelnikowi odzyskać władzę.

Po odejściu rycerza pojawia się Filon. Pasterz marzy o doskonałej ukochanej, lecz żadna spotkana kobieta nie odpowiada jego wyobrażeniom. Pustelnik uważa, że Filon powinien przestać żyć marzeniami i poszukać miłości wśród zwykłych ludzi.

Akt I, scena II – Plan Goplany

Nad jeziorem Gopło budzi się po zimie Goplana. Czekają na nią dwa służące jej duchy: Skierka i Chochlik. Goplana opowiada, że zakochała się w Grabcu, którego zimą uratowała przed utonięciem.

Kiedy spotyka chłopaka, wyznaje mu miłość. Grabiec nie odwzajemnia jej uczucia. Woli Balladynę, z którą spotyka się wieczorami. Zazdrosna Goplana postanawia ich rozdzielić. Chochlik ma tak długo prowadzić Grabca po lesie, żeby ten nie dotarł na spotkanie z dziewczyną.

Skierka otrzymuje inne zadanie: ma uszkodzić mostek na drodze Kirkora, a następnie zaprowadzić rycerza do chaty Wdowy. Goplana chce, aby Kirkor wybrał tam żonę. Liczy, że dzięki temu Balladyna przestanie spotykać się z Grabcem. Nie wyjaśnia jednak Skierce dokładnie, którą z dwóch córek Wdowy ma pokochać rycerz.

Akt I, scena III – Konkurs malin

Wdowa i jej córki wracają z pracy. Alina troszczy się o zmęczoną matkę i chce ją wyręczać. Balladyna chętniej korzysta z tego, że matka ją oszczędza. Wdowa marzy, aby obie córki znalazły bogatych mężów.

Po wypadku na mostku do chaty przychodzi Kirkor. Za sprawą czarów Skierki zakochuje się w obu siostrach i nie potrafi wybrać jednej. Balladyna zapewnia, że dla niego zrobiłaby wszystko. Alina mówi o miłości i wierności, ale pamięta też o rodzinie. Prosi, aby po ślubie mogła zabrać do zamku matkę i siostrę.

Skierka podpowiada Wdowie sposób rozstrzygnięcia wyboru. Żoną Kirkora zostanie ta dziewczyna, która następnego dnia pierwsza wróci z lasu z pełnym dzbanem malin. Rycerz i siostry zgadzają się na konkurs. Kirkor zostaje na noc w chacie. Wieczorem Balladyna wymyka się na spotkanie z Grabcem.

Akt II, scena I – Zabójstwo Aliny

Chochlikowi nie udało się wykonać zadania: Grabiec dotarł do Balladyny. Goplana dowiaduje się o ich spotkaniu. Rozgniewana karze swojego sługę, a Grabca zamienia w wierzbę płaczącą. Chłopak zachowuje świadomość i widzi, co dzieje się w lesie.

Tymczasem siostry zbierają maliny. Dzban Aliny jest już prawie pełny, podczas gdy Balladyna zebrała niewiele. Starsza siostra rozumie, że może przegrać i stracić szansę na bogate życie. Żąda od Aliny oddania owoców. Dziewczyna nie traktuje jej gniewu poważnie, droczy się z nią i mówi, że może oddałaby maliny, gdyby siostra ją poprosiła. Balladyna wyciąga nóż i zabija Alinę.

Po zbrodni słyszy okrzyk dochodzący z wierzby. Przerażona dotyka czoła zakrwawionym palcem i zostawia na nim czerwoną plamę. Ucieka z miejsca zabójstwa.

Goplana jest wstrząśnięta tym, do czego doprowadziło jej mieszanie się w ludzkie sprawy. Posyła Skierkę po Pustelnika, licząc, że starzec pomoże Alinie. Wcześniej ciało dziewczyny znajduje Filon. Uznaje ją za wymarzoną ukochaną i rozpacza, że spotkał ją za późno. Pustelnik początkowo podejrzewa go o zabójstwo, lecz później poleca mu zanieść Alinę do swojej chaty.

Błądząca po lesie Balladyna ponownie trafia w pobliże wierzby. Goplana przemawia do niej głosem Aliny i próbuje obudzić jej sumienie. Podsuwa myśl, że wszystko mogło być snem, a siostra nadal żyje. Balladyna nie chce jednak zrezygnować z Kirkora. Woli, żeby Alina pozostała martwa. Goplana oddaje jej dzban siostry i zapowiada, że przyroda będzie przypominała o zbrodni. Krwawa plama na czole Balladyny ma już nie zniknąć.

Akt II, scena II – Kłamstwo i przygotowania do ślubu

Wdowa i Kirkor czekają przed chatą. Balladyna wraca z pełnym dzbanem malin zabranym Alinie. Kirkor uznaje ją za zwyciężczynię, daje jej pierścionek i jedzie po księdza.

Matka pyta o drugą córkę. Balladyna kłamie, że Alina uciekła z ubogim młodzieńcem. Wdowa rozpacza, ale nadal liczy na jej powrót. Zauważa też czerwoną plamę na czole Balladyny. Dziewczyna próbuje ją zetrzeć, jednak ślad nie znika.

Zaczynają się przygotowania do wesela. Przybywają goście i przynoszą kwiaty. Balladynie wydaje się, że na białych różach widzi czerwone plamy. Przerażona odrzuca je i ucieka do chaty. Scena kończy się wiadomością, że Kirkor wraca z księdzem. Sam ślub odbywa się poza sceną.

Akt III, scena I – Wieści o ślubie Balladyny

Przed spaloną chatą Wdowy zbierają się sąsiedzi. Rozmawiają o ślubie Balladyny z bogatym rycerzem i przeprowadzce do zamku. Niektórzy zazdroszczą rodzinie szczęścia. Inni wspominają pomoc, jakiej udzielała im Wdowa. Spalenie chaty odbierają jako próbę zerwania z dawnym życiem.

Pojawia się Grabiec, który odzyskał ludzką postać. Opowiada, że był wierzbą, ale nikt mu nie wierzy. Sąsiedzi uznają jego historię za skutek pijaństwa. Grabiec dowiaduje się, że Balladyna wyszła za Kirkora, i staje się obiektem żartów.

Akt III, scena II – Balladyna w zamku Kirkora

Balladyna mieszka już w zamku. Osiągnęła to, czego pragnęła, lecz nie jest spokojna. Boi się ujawnienia zbrodni. Plamę na czole zasłania czarną wstążką. Kirkorowi tłumaczy, że nosi ją z powodu złożonej obietnicy.

Rycerz wyrusza na wyprawę i zapowiada powrót za trzy dni. Nie zdradza żonie celu podróży. Balladyna obawia się, że może szukać Aliny. Naprawdę Kirkor chce pomóc Pustelnikowi odzyskać tron.

Pod nieobecność męża Balladyna zbliża się do Kostryna, dowódcy straży. Wstydzi się swojej rodziny i wiejskiego pochodzenia. Nie pozwala matce przyjąć dawnej sąsiadki. Przed Kostrynem przedstawia Wdowę jako swoją mamkę, czyli kobietę zatrudnioną do karmienia i opieki nad małym dzieckiem. Każe zamknąć matkę w wieży, a sama przygotowuje się do życia jako pani zamku.

Akt III, scena III – Pustelnik odkrywa zbrodnię

Kirkor ponownie odwiedza Pustelnika. Starzec pokazuje mu prawdziwą koronę i radzi, aby sprawdził posłuszeństwo żony. Kirkor wysyła więc Balladynie zapieczętowaną skrzynię z poleceniem, by nie otwierała jej przed jego powrotem. Następnie rusza walczyć o przywrócenie Pustelnikowi władzy.

Do chaty przychodzi Filon. Dowiaduje się, że Aliny nie udało się uratować, i pyta o jej grób. Nadal traktuje zmarłą jak swoją ukochaną.

Później zjawia się Balladyna. Szuka sposobu na usunięcie plamy z czoła. Pustelnik rozpoznaje w niej zabójczynię siostry. Balladyna zaprzecza, próbuje przekupić starca, a potem mu grozi. Pustelnik pyta, czy Balladyna chciałaby przywrócenia Aliny do życia. Balladyna stanowczo odmawia. Woli nosić krwawą plamę niż dopuścić do powrotu siostry.

Starzec zapowiada, że nie uniknie ona Bożej kary. Balladyna ucieka. Chwilę później Pustelnik odchodzi za tajemniczymi odgłosami i zostawia koronę na kamieniu przed chatą.

Akt III, scena IV – Grabiec otrzymuje koronę

Skierka zabiera pozostawioną przez Pustelnika koronę. Tymczasem Goplana nadal stara się zdobyć miłość Grabca. Obiecuje spełnić jego życzenie. Chłopak chce wyglądać jak król dzwonkowy, czyli postać z karty do gry.

Goplana i jej słudzy dają mu królewski strój, berło oraz prawdziwą koronę Lecha, należącą do Popielów. Grabiec zaczyna zachowywać się jak władca: wydaje niedorzeczne rozkazy, nakłada podatki na przyrodę i chce kontrolować poddanych.

Po odejściu Goplany Grabiec postanawia pojechać na ucztę do zamku Kirkora. Towarzyszą mu Skierka i Chochlik. Grabiec zabiera ze sobą koronę, nie wiedząc, że jest ona prawdziwym znakiem królewskiej władzy.

Akt III, scena V – Zabójstwo Gralona

Kostryn zna już tajemnicę Balladyny, ponieważ podsłuchał jej rozmowę z Pustelnikiem. Zamierza wykorzystać tę wiedzę, aby zdobyć nad nią przewagę i uzyskać dostęp do majątku Kirkora.

Do zamku przyjeżdża Gralon. Przywozi zapieczętowaną skrzynię i przekazuje polecenie, żeby jej nie otwierać. Balladyna odbiera tę próbę jako dowód nieufności męża. Jeszcze bardziej niepokoi ją wiadomość, że Kirkor odwiedził Pustelnika.

Gralon opowiada też o znalezieniu w lesie martwego tura, czyli dzikiego zwierzęcia podobnego do bydła. Balladyna przez chwilę sądzi, że posłaniec mówi o ciele Aliny. Kostryn celowo podsyca jej podejrzenia i sugeruje, że Gralon kłamie oraz zna prawdę o zbrodni.

Kostryn atakuje posłańca. Podczas walki Balladyna zdejmuje ze ściany miecz i zabija Gralona ciosem od tyłu. Po zabójstwie Balladyna i Kostryn muszą wspólnie ukrywać jego ślady.

Akt IV, scena I – Uczta i wyparcie się matki

W zamku trwa uczta. Grabiec, ubrany jak król i noszący prawdziwą koronę, zajmuje najważniejsze miejsce przy stole. Balladyna chce uchodzić za osobę ze znakomitego rodu, dlatego opowiada gościom zmyśloną historię swojej rodziny.

Na salę przedostaje się głodna Wdowa. Skarży się, że zamknięto ją w wieży i nie dano jej jedzenia. Zwraca się do Balladyny jak do córki. Balladyna wypiera się matki, nazywa ją obłąkaną i każe wypędzić z zamku. Na zewnątrz szaleje burza.

Goniec opowiada, że Kirkor zabił okrutnego króla Popiela, brata Pustelnika, ale odmówił przyjęcia tronu. Ogłosił, że nowym królem powinien zostać ten, kto pojawi się z prawdziwą koroną Popielów. Goście rozpoznają ją na głowie Grabca i oddają mu cześć. Balladyna i Kostryn rozumieją, że zdobycie korony może otworzyć im drogę do władzy.

Chochlik zaczyna grać na wierzbowym berle, a głosy duchów śpiewają o siostrach, malinach i zabójstwie. Balladyna z przerażeniem rozpoznaje historię swojej zbrodni. Później widzi ducha Aliny z dzbanem malin. Traci przytomność. Kostryn kończy ucztę i odsyła gości do komnat. Grabiec zasypia w wieży.

Akt IV, scena II – Kirkor i Wdowa u Pustelnika

Kirkor dowiaduje się od Pustelnika, że korona została skradziona. Obiecuje ją odzyskać. Zamierza wrócić do Gniezna i ogłosić, że każdy, kto zjawi się z prawdziwą koroną i zażąda tronu, będzie musiał stanąć z nim do walki. Nie zagląda do własnego zamku, choć znajduje się niedaleko. Chce najpierw zakończyć sprawy państwa, a później spokojnie żyć z żoną.

Po jego odjeździe do Pustelnika dociera Wdowa. Jest przemoczona, zrozpaczona i niewidoma. Opowiada, że córka wygnała ją podczas burzy, a piorun odebrał jej wzrok. Przyznaje również, że w rozpaczy próbowała odebrać sobie życie, ale gałąź się złamała.

Pustelnik proponuje jej schronienie i pomoc w uzyskaniu sprawiedliwości. Wdowa wciąż pragnie przede wszystkim odzyskać miłość córki. Odchodzi w las, a starzec postanawia doprowadzić do ukarania Balladyny.

Akt IV, scena III – Skierka i Chochlik opuszczają Grabca

Skierka i Chochlik wychodzą z komnaty śpiącego Grabca. Rozmawiają o swoich nocnych zajęciach. Skierka chce nakarmić starą matkę bociana, a Chochlik zamierza płatać figle.

Nagle dostrzegają białą postać poruszającą się po zamku i wylatują przez okno. Grabiec zostaje bez ich opieki. Tą postacią jest zbliżająca się Balladyna.

Akt IV, scena IV – Nocna wyprawa Balladyny

Balladyna wchodzi do ciemnej sali w nocnym stroju, z nożem w ręku. Chce zdobyć koronę Grabca. Boi się odgłosów burzy i możliwości, że ktoś ją zobaczy. Mimo lęku przekonuje samą siebie, że musi działać teraz.

Idzie do wieży, aby zabić śpiącego Grabca. Samo zabójstwo odbywa się poza sceną, a jego skutek zostaje ujawniony w następnej.

Akt IV, scena V – Korona i plan zdobycia władzy

Kostryn również zamierza zdobyć koronę. Chce zabrać ją dla siebie i uciec. Spotyka jednak wracającą Balladynę i dowiaduje się, że Grabiec został już przez nią zamordowany.

Balladyna nie zabrała korony. Wraca po nią, ale w ciemnościach nie potrafi jej odnaleźć. Dopiero Kostryn przynosi koronę z wieży. Balladyna podejrzewa, że wspólnik może teraz zabić także ją. Oboje potrzebują siebie, lecz nie mają do siebie zaufania.

Ustalają plan zdobycia władzy. Zamierzają wykorzystać skarbiec Kirkora, opłacić żołnierzy i przekupić jego stronników. Wiedzą, że będą musieli walczyć przeciwko niemu. Balladyna poleca Kostrynowi zgładzić Pustelnika, aby usunąć kolejnego człowieka znającego jej tajemnicę. W rozmowie Kostryn przypomina również, że Balladyna jest w ciąży.

Akt V, scena I – Odejście Goplany

Goplana rozumie, że jej próby zdobycia miłości Grabca przyniosły straszne skutki. Żałuje, że wmieszała się w życie ludzi, i postanawia opuścić okolice Gopła. Odlatuje z kluczem żurawi. Skierka i Chochlik ruszają za swoją panią.

Akt V, scena II – Kirkor przed bitwą

Pod Gnieznem Kirkor przygotowuje wojsko do walki. Jego przeciwnicy mają prawdziwą koronę, a dzięki pieniądzom zyskują kolejnych zwolenników. Część rycerzy Kirkora została przekupiona i przeszła na ich stronę. Kirkor nie wie, że walczy z własną żoną.

Czeka na przybycie Pustelnika, którego chce przywrócić na tron. Zamiast niego przybywa goniec z tragiczną wiadomością: starzec został znaleziony powieszony przed swoją chatą. To skutek polecenia, które Balladyna wydała Kostrynowi. Wstrząśnięty Kirkor mimo wszystko rusza do bitwy.

Akt V, scena III – Zwycięstwo i otrucie Kostryna

Balladyna i Kostryn przebywają w obozie swojego wojska. Kostryn idzie dowodzić walką, a Balladyna zostaje w namiocie. Niepokoi ją zarówno możliwość klęski, jak i rosnąca siła wspólnika.

Od starej kobiety dostaje truciznę. Smaruje nią jedną stronę ostrza noża. Początkowo zamierza użyć go przeciwko sobie, gdyby przegrała i wpadła w ręce męża.

Docierają wiadomości o kolejnych zdradach w oddziałach Kirkora. W końcu wraca Kostryn i oznajmia zwycięstwo. Kirkor zginął w bitwie. Balladyna każe stracić przywódców pokonanej strony.

Przybywają przedstawiciele Gniezna i witają zwycięzców chlebem i solą. Balladyna udaje, że chce sprawiedliwie podzielić się z Kostrynem zdobyczami. Rozcina chleb nożem zatrutym z jednej strony i podaje mu zatrutą połowę. Sama je bezpieczny kawałek. W ten sposób pozbywa się wspólnika, który zna jej zbrodnie i mógłby zażądać udziału we władzy.

Akt V, scena IV – Trzy wyroki

Balladyna przybywa do zamku w Gnieźnie jako królowa. Kanclerz wyjaśnia jej, że zgodnie ze zwyczajem nowy władca musi najpierw osądzić sprawy poddanych. W tym czasie Kostryn słabnie i umiera. Przed śmiercią oskarża Balladynę o otrucie, ale ona przedstawia jego słowa jako majaczenie.

Królowa uważa, że wraz ze śmiercią wspólnika zniknęło ostatnie zagrożenie. Chce zacząć nowe życie i rządzić sprawiedliwie. Nakazuje uwolnić jeńców, pomagać biednym i godnie pochować Kirkora. Przyznaje, że był jej mężem. Następnie przysięga uczciwie sądzić.

Pierwsza sprawa dotyczy otrucia Kostryna. Lekarz potwierdza działanie trucizny, lecz nie wskazuje sprawcy. Balladyna próbuje odłożyć wydanie wyroku. Kanclerz wyjaśnia, że prawo pozwala osądzić również nieznanego winnego. Królowa skazuje truciciela na śmierć.

Druga sprawa dotyczy zabójstwa Aliny. Filon przynosi nóż i dzban malin. Opowiada o znalezieniu martwej dziewczyny i domaga się sprawiedliwości. Balladyna ponownie wydaje wyrok śmierci, tym razem na zabójczynię.

Trzecią skargę wnosi Wdowa. Niewidoma kobieta nie wie, że królową jest jej własna córka. Opowiada, jak córka wyrzekła się jej i wygnała ją z zamku. Gdy dowiaduje się, że za taki czyn grozi śmierć, próbuje wycofać skargę. Kanclerz twierdzi jednak, że prawo nie pozwala wycofać raz wniesionej skargi, i żąda podania imienia córki. Wdowa odmawia.

Kanclerz rozkazuje poddać Wdowę torturom, aby zmusić ją do zeznań. Matka błaga królową o pomoc, lecz Balladyna milczy i nie powstrzymuje okrucieństwa. Wdowa umiera, nie zdradziwszy córki.

Balladyna próbuje przekazać osądzenie córki innym, ale Kanclerz nalega, żeby sama wydała wyrok. Po długim milczeniu królowa po raz trzeci orzeka karę śmierci – tym razem dla córki, która skrzywdziła własną matkę i doprowadziła do jej śmierci. Każdy z trzech wyroków dotyczy w rzeczywistości jej samej. W tej chwili uderza w nią piorun i królowa ginie. Kanclerz uznaje śmierć królowej za karę wymierzoną przez Boga.

Epilog

Po zakończeniu historii pojawiają się dziejopis Wawel, czyli człowiek opisujący dzieje, oraz Publiczność. Rozmawiają o panowaniu Balladyny i jej śmierci. Wawel próbuje przedstawiać ją jako wybitną władczynię i wyjaśniać wydarzenia inaczej, niż wynika to z obejrzanej historii. Publiczność podważa jego wypowiedzi. Epilog pokazuje, że opowieści o władcach mogą pomijać lub zniekształcać prawdę o ich czynach.

Motywy

Motywy do tej lektury są w przygotowaniu.