Wiadomości wstępne
- Autor
- Czesław Miłosz
- Gatunek
- Wiersz wolny
- Czas akcji
- Nie dotyczy
- Miejsce akcji
- Nie dotyczy
Pigułka wiedzy
Osoba mówiąca wspomina dzień, w którym zwykła praca w ogrodzie łączyła się z wewnętrznym spokojem. Zadowolenie nie wynikało z wielkiego sukcesu ani zdobycia nowych rzeczy. Darem okazuje się możliwość pogodnego przeżycia chwili oraz akceptacji siebie i świata. Szczęście polega tu na poczuciu, że w tej chwili nie potrzeba niczego więcej.
Geneza
Pod wierszem widnieje dopisek wskazujący Berkeley i rok 1971. W tym czasie Miłosz mieszkał w Stanach Zjednoczonych i pracował na Uniwersytecie Kalifornijskim. Dar należy do tomu Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada, wydanego w 1974 roku.
Bohaterowie
Osoba mówiąca
Mówi w pierwszej osobie i przywołuje własne przeżycia. To przykład liryki bezpośredniej, w której podmiot mówi wprost o swoich odczuciach. Nie zwraca się do nazwanego adresata. Spokojnie rozpoznaje wartość minionego dnia, bez triumfalnych deklaracji.
Streszczenie właściwe
Zwykły dzień jako wyjątkowe doświadczenie
Początek przynosi ocenę dnia jako szczęśliwego. Osoba mówiąca pracuje w ogrodzie i dostrzega kolibry przy kwiatach wiciokrzewu. Świat przyrody nie jest odległym widowiskiem: człowiek znajduje się w jego środku i wykonuje prostą pracę.
Szczęście bez porównywania się z innymi
W środkowej części osoba mówiąca opisuje ustąpienie pragnień, porównań i ciężaru przykrych przeżyć. Akceptuje własną tożsamość. Spokój polega na chwilowym uwolnieniu od tego, co zwykle odbiera radość.
Powrót do obserwacji
W zakończeniu osoba mówiąca prostuje się i spogląda na morze oraz żagle. Ten zmysłowy obraz zamyka refleksję.
Co oznacza tytuł
Dar kojarzy się z czymś otrzymanym, czego nie da się sprowadzić do zapłaty za wysiłek. Tytuł podpowiada, aby dzień potraktować jako wartość samą w sobie. Tekst nie nazywa wprost dawcy. Może nim być Bóg, los albo samo życie.
Utwór pomaga odróżnić posiadanie od zadowolenia. Można zdobywać kolejne rzeczy i nadal czuć niedosyt. Można też przeżyć zwyczajną chwilę jako pełną. To spojrzenie na szczęście, które nie zależy wyłącznie od osiągnięć.
Jak prostota języka buduje sens
Kilka wersów zaczyna się od przeczenia. Takie powtarzanie początku wersów nazywa się anaforą. Wskazuje ono kolejne przeszkody, które przestały ciążyć osobie mówiącej. Proste zdania oraz konkretne szczegóły ograniczają patos.
Najważniejsze motywy to szczęście, natura, akceptacja siebie i wartość codzienności. Rozpoznając te motywy, trzeba łączyć je z sytuacją wiersza, czyli zadowoleniem z chwili.
Budowa i kompozycja
Scena pracy w ogrodzie otwiera opis wewnętrznego spokoju. Po tym wyznaniu mówiący ponownie skupia uwagę na krajobrazie. Wiersz wolny nie ma stałego układu rytmicznego opartego na jednakowej liczbie sylab. W Darze występują wersy różnej długości i nie ma regularnych rymów. Wypowiedź przypomina spokojną osobistą notatkę, ale została świadomie uporządkowana.
Motywy
Motywy do tej lektury są w przygotowaniu.
