Wiadomości wstępne
- Autor
- Julian Tuwim
- Gatunek
- Wiersz
- Czas akcji
- Nie dotyczy
- Miejsce akcji
- Nie dotyczy
Pigułka wiedzy
Wiersz przedstawia dwa wiatry o różnych usposobieniach. Jeden gwałtownie porusza się nad polem, drugi łagodnie kołysze liśćmi w sadzie. Spotkanie sprawia, że oba zaczynają wspólną zabawę. Przyroda zachowuje się jak para rozbawionych towarzyszy, a brzmienie wiersza pomaga usłyszeć jej ruch.
Geneza
Dwa wiatry znalazły się w tomie Sokrates tańczący, wydanym w 1920 roku. Poeta wykorzystuje zwykłe zjawisko przyrody jako punkt wyjścia do zabawnej sceny. Szczególne znaczenie mają tu dźwięki słów, rytm oraz wyobrażenie wiatru jako istoty o własnym charakterze.
Bohaterowie
Wiatr na polu
Jest gwałtowny, ruchliwy i skory do zabawy. Wykonuje przewroty oraz nagłe zwroty. Przypomina energicznego urwisa. Przybywa do sadu i porywa drugiego wiatra do wspólnych harców.
Wiatr w sadzie
Początkowo jest delikatny i senny. Łagodnie porusza liśćmi. Nie zachowuje jednak tej samej postawy do końca: dołącza do towarzysza. Zestawienie wiatrów oddaje różne nastroje.
Osoba opisująca zdarzenia i sad
Osoba mówiąca obserwuje ruch wiatrów i opowiada o nim z humorem. Nie jest uczestnikiem zabawy. Sad również zostaje ożywiony: reaguje śmiechem na spotkanie wiatrów. Dzięki temu cała przyroda przypomina świat żywych postaci.
Streszczenie właściwe
Dwa sposoby poruszania się
Początek zestawia wiatr na polu z wiatrem w sadzie. Delikatne poruszanie liśćmi tworzy obraz spokoju. Krótkie określenia łagodności i senności spowalniają tempo czytania. Następnie uwagę przejmuje energiczny wiatr, który skacze, wiruje i nagle wpada do sadu.
Spotkanie w sadzie
Gwałtowny ruch sprawia, że z wiśni opadają kwiaty. Obraz ich spadania przywodzi na myśl śnieg. Sad zostaje przedstawiony jako rozbawiony, a dwa wiatry zaczynają zachowywać się jak zaprzyjaźnieni bracia.
Wspólna zabawa i cisza
Wiatry opuszczają sad i razem przemieszczają się nad polem. Gonią chmury i ptaki, plączą się w skrzydłach wiatraków. Czasowniki ruchu i krótkie frazy przyspieszają opowiadanie. Ostatni wers nagle wraca do sadu, w którym po ich odejściu jest cicho.
Język i środki poetyckie
Najważniejszym środkiem jest uosobienie, czyli nadawanie cech ludzkich zjawiskom przyrody. Wiatry bawią się, przyjaźnią i łobuzują. Dzięki temu zjawisko, którego nie widać bezpośrednio, zyskuje wyrazistą postać.
Kontrast polega na zestawieniu przeciwieństw. Tutaj obejmuje łagodność i gwałtowność, bezruch i ruch, ciszę i hałas.
Wyrazy dźwiękonaśladowcze naśladują odgłosy. Słowa związane z szelestem, szumem i świstem pomagają usłyszeć działanie wiatru. Nagromadzenie podobnie brzmiących głosek wzmacnia ten efekt. Z kolei liczne czasowniki sprawiają, że opis staje się dynamiczny.
Zdrobnienia i określenia małego natężenia budują łagodność początkowej sceny.
Budowa i kompozycja
Początek zestawia odmienne zachowania wiatrów, a ich spotkanie rozpoczyna wspólną zabawę. W zakończeniu wiatry nadal łobuzują w polu, lecz ostatni wers przenosi uwagę do opuszczonego przez nie, cichego sadu. Nagła zmiana miejsca wzmacnia kontrast ruchu i hałasu ze spokojem. Rymy i zmieniająca się długość wersów wspierają rytm. Forma współtworzy obraz przyrody: tekst można zrozumieć, a także usłyszeć jego tempo.
Motywy
Motywy do tej lektury są w przygotowaniu.
