Wiadomości wstępne
- Autor
- Andrzej Maleszka
- Gatunek
- Powieść fantastyczno-przygodowa
- Czas akcji
- Przełom XX i XXI wieku
- Miejsce akcji
- Polska, Kopenhaga, statek Queen Victoria
Pigułka wiedzy
Kuki znajduje krzesło spełniające życzenia. Nieświadome użycie jego mocy sprawia, że rodzice rodzeństwa wyjeżdżają na roczny rejs, pozostawiając dzieci u surowej ciotki. Kuki, Tosia i Filip wyruszają za nimi, a magiczny przedmiot pomaga im w podróży i powoduje kolejne kłopoty.
Geneza
Powieść ukazała się w 2009 roku nakładem wydawnictwa Znak jako pierwszy tom cyklu Magiczne drzewo. Jej autor, Andrzej Maleszka, jest także scenarzystą i reżyserem. Podstawą świata przedstawionego jest pomysł rozproszenia mocy wielkiego dębu w przedmiotach wykonanych z jego drewna.
Bohaterowie
Kuki Ross
Dziewięcioletni chłopiec, najmłodszy z rodzeństwa. Ma bogatą wyobraźnię, odważne pomysły i silnie przeżywa rozłąkę z rodzicami. Wyławia czerwone krzesło i jako pierwszy rozpoznaje związek między meblem a niezwykłymi wydarzeniami. Potrafi działać zdecydowanie w obronie bliskich, choć czasem przez nieuwagę albo pośpiech sam sprowadza kłopoty.
Filip Ross
Dwunastoletni starszy brat Kukiego i Tosi. Uczy się gry na skrzypcach, ale chętniej poświęca czas piłce nożnej. Często przejmuje inicjatywę podczas wyprawy i wymyśla zastosowania magicznego krzesła. Stawia czoła Maxowi, ratuje towarzyszy z niebezpieczeństw, a jego nieprecyzyjne życzenia bywają przyczyną kolejnych problemów.
Tosia Ross
Jedenastoletnia siostra Kukiego i Filipa, uczennica szkoły muzycznej grająca na flecie. Z początku ostrożnie podchodzi do opowieści o magii. Jest troskliwa, ale umie też otwarcie sprzeciwić się niesprawiedliwemu traktowaniu. Nie pozwala pozostawić bez opieki ciotki zamienionej w dziecko i pomaga rodzeństwu pamiętać o potrzebach innych.
Ciotka Maryla
Siostra mamy dzieci, zamożna i wymagająca kobieta. Ceni ciszę, porządek i oszczędność, a w swoim domu narzuca sztywne zasady. Nieświadomie używa krzesła, aby skłonić rodziców do pracy na statku. Jej życzenie zmienia ich zachowanie i doprowadza do rozłąki z dziećmi. Zaczarowana przez Filipa przybiera postać siedmioletniej dziewczynki. Podczas podróży odkrywa radość zabawy i muzyki, zbliża się do rodzeństwa i chce być nazywana Wiki. Z lęku przed powrotem do poprzedniego życia wyrzuca krzesło za burtę. Później pomaga naprawić skutki swojej decyzji i pozostaje dzieckiem.
Mama
Matka Kukiego, Tosi i Filipa, muzyczka. Po rozwiązaniu orkiestry szuka możliwości utrzymania rodziny. Początkowo stanowczo odrzuca pomysł rocznej rozłąki z dziećmi. Jej późniejsza obojętność jest skutkiem czaru. Po odczarowaniu znów okazuje dzieciom miłość i cieszy się ze spotkania.
Tata
Ojciec rodzeństwa, muzyk, który wraz z żoną traci pracę w orkiestrze. Stara się zaradzić finansowym kłopotom i podejmuje nawet niezręczne zajęcie na jarmarku. Zaczarowany wyjeżdża z żoną na statek. Odzyskanie jego dawnego zachowania jest jednym z głównych celów wyprawy dzieci.
Max Rozmus
Szef Jarmarku Augustino, człowiek chciwy i skłonny do oszustwa. Gdy dowiaduje się o mocy krzesła, próbuje je zdobyć i ściga rodzeństwo. Używa magii przeciw dzieciom. W końcu sam potrzebuje pomocy: grozi mu utonięcie. Obiecuje zwrócić krzesło w zamian za ratunek i dotrzymuje słowa.
Marcelina
Pracownica ciotki Maryli, życzliwa wobec dzieci. Aby utrzymać zatrudnienie, udaje osobę, która nie słyszy i nie mówi. Po ujawnieniu prawdy traci pracę, a Maryla odmawia wypłacenia należności. Rodzeństwo pomaga jej odzyskać pieniądze dzięki mocy krzesła.
Streszczenie właściwe
Burza i niezwykłe drewno
W 2000 roku nad doliną Warty szaleje gwałtowna burza. Piorun trafia w stary dąb i powala go. Ludzie zabierają drewno do tartaku, nie wiedząc, że drzewo ma magiczną moc. Z desek powstają różne przedmioty, a każdy zachowuje część niezwykłych właściwości dębu. Jednym z nich jest czerwone krzesło wyprodukowane w fabryce mebli.
W domu Rossów burza także wywołuje zamieszanie. Kuki budzi się i nie zastaje rodziny w pokojach. Przestraszony uzbraja się we flet Tosi, którym uderza wchodzącego Filipa. Pozostali wracają właśnie z naprawy uszkodzonego okna. Instrument zostaje wygięty, a mama uspokaja chłopca, zapewniając go, że rodzice go nie opuszczą.
Krzesło trafia do Kukiego
Rodzina przygotowuje mieszkanie na wizytę ciotki Maryli. Podczas domowych prac dochodzi do wypadku: Kuki spada z żyrandola i niszczy tort. Rodzeństwo zostaje wysłane po nowe słodycze i pożyczone filiżanki. Wtedy Kuki dowiaduje się, że rodzice nie mają pracy, ponieważ ich orkiestra została rozwiązana.
Chłopiec postanawia pomóc i zapisuje na moście ogłoszenie z numerem telefonu mamy. Zauważa w wodzie czerwony przedmiot, który zbliża się do jego ręki. Wyciąga krzesło i chce je zabrać do domu, mimo zastrzeżeń rodzeństwa. Mebel wcześniej sam wydostaje się z ciężarówki przewożącej go na targ.
Wizyta ciotki i pierwsze spełnione życzenia
Maryla przyjeżdża drogim samochodem i krytycznie ocenia życie siostry. Kuki, siedząc na krześle, życzy sobie, żeby ptaki pobrudziły auto ciotki. Wkrótce tak się dzieje. Pojawia się też wymarzony przez chłopca model lotniskowca. Rodzina nie potrafi jeszcze wyjaśnić tych zbiegów okoliczności.
Mama prosi Marylę o pożyczkę. Ciotka proponuje zamiast tego pracę dla obojga rodziców na statku Queen Victoria odbywającym roczny rejs dookoła świata. Sama miałaby zaopiekować się dziećmi. Rodzice odrzucają pomysł tak długiego rozstania. Z ogłoszenia pozostawionego przez Kukiego korzysta natomiast Max Rozmus, który oferuje muzykom występ na jarmarku. Przyjmują propozycję, licząc na zarobek.
Życzenie, które rozdziela rodzinę
Na jarmarku rodzice muszą grać w strojach przypominających telefony. Zajęcie jest krępujące, lecz potrzebują pieniędzy. Krzesło podąża za rodziną i znów pomaga spełniać przypadkowe życzenia: Kuki odpędza zaczepiających muzyków chuliganów, a dzieci otrzymują pizzę. Nadal nie rozumieją w pełni, jak działa mebel.
Siedzący na krześle Filip życzy rodzicom dobrej pracy i wysokich zarobków. Zaraz potem zjawia się Maryla z propozycją pracy na statku. Siada na czerwonym krześle i życzy sobie, aby rodzice zmienili zdanie i przyjęli ofertę. Czary natychmiast zmieniają ich nastawienie. Mama i tata zaczynają pakowanie, nie zważając na rozpacz dzieci. W Gdańsku wchodzą na pokład Queen Victorii, a rodzeństwo zostaje zabrane do domu ciotki. Krzesło pozostaje na jarmarku.
W domu Maryli
Dzieci trafiają do przestronnego, uporządkowanego domu, w którym niemal wszystko jest zakazane. Ciotka wymaga ciszy i przesadnej oszczędności. Już pierwszego wieczoru Kuki przekonuje rodzeństwo, że rodziców zmienił czar. Filip zgadza się z nim, a Tosia wątpi w istnienie magii. Muszą odkryć, co wywołało przemianę mamy i taty.
Następnego ranka dzieci poznają sekret Marceliny, która pracuje u Maryli. Dziewczyna słyszy i mówi, choć ukrywa to przed ciotką, aby zachować pracę. Rodzeństwo obiecuje jej dyskrecję. Później Maryla złości się, że Tosia zużyła za dużo drogiego szamponu, i zabiera jej telefon. Dziewczynka domaga się rozmowy z mamą i głośno protestuje. Za karę ciotka odwołuje wyjście na pizzę.
Marcelina obiecuje przygotować dzieciom pizzę. Kuki przypomina sobie, że na jarmarku otrzymał ją zaraz po wypowiedzeniu życzenia. Rozpoznaje związek między czerwonym krzesłem a niezwykłymi wydarzeniami. Filip i Tosia jadą po pozostawiony mebel, a Kuki zostaje w domu.
Max poznaje tajemnicę
Filip i Tosia wracają na jarmark. Filip znajduje krzesło w namiocie Maxa, który nie chce go oddać bez zapłaty. Chłopiec prosi o możliwość wypróbowania mebla, siada na nim i życzy sobie pieniędzy. Pojawienie się monet zdradza Rozmusowi tajemnicę przedmiotu. Mężczyzna odbiera krzesło Filipowi i wyrzuca go z namiotu. Krzesło nie pozwala Maxowi na sobie usiąść. Przebija dach namiotu i odnajduje dzieci wracające do ciotki.
Marcelina próbuje uspokoić Marylę, która martwi się długą nieobecnością Tosi i Filipa. W ten sposób zdradza, że potrafi mówić. Po powrocie rodzeństwa dzieci sprawdzają moc krzesła i naprawiają szybę rozbitą podczas zabawy. Chcą sprowadzić rodziców, ale Kuki obawia się, że magia może ich narazić na niebezpieczeństwo. Postanawiają najpierw dokładnie ją wypróbować. Wtedy Marcelina przychodzi się pożegnać: ciotka zwolniła ją i odmówiła wypłaty. Dzięki życzeniu Filipa banknoty z portfela Maryli trafiają do pracownicy.
Próby magii i plan wyprawy
W nocy Kuki prosi o trochę mleka, ale jego nieprecyzyjne życzenie sprowadza do salonu krowę. Chłopiec doi zwierzę, a potem za pomocą krzesła sprawia, że znika. Rano rodzeństwo rozpoczyna próby. Tosia nalewa mleka do szklanki, a Filip każe jej bezpiecznie przylecieć do siebie. Następnie sprowadza do swoich stóp Kukiego, owiniętego na wszelki wypadek kołdrą.
Próby przywołania walizki mamy i samych rodziców kończą się niepowodzeniem. Filip sprawdza, czy krzesło nadal działa, i wywołuje deszcz. Ulewa obejmuje tylko najbliższą okolicę. Chłopiec odkrywa, że czary działają w zasięgu wzroku, więc trzeba osobiście dotrzeć do rodziców. Dzieci sprawdzają trasę Queen Victorii. Mają dobę, aby dogonić statek w Kopenhadze, zanim odpłynie na Karaiby. Wyczarowują bilety lotnicze i opuszczają dom Maryli.
Ciotka staje się małą dziewczynką
Maryla spotyka uciekinierów i każe im wracać. Filip siada na krześle i życzy sobie, aby ciotka stała się mniejsza od dzieci. Kobieta zostaje zamieniona w siedmioletnią dziewczynkę. Chociaż nadal zachowuje dorosłe wspomnienia i złości się na rodzeństwo, nie może już samodzielnie poradzić sobie w tej sytuacji. Tosia nalega, aby zabrać ją ze sobą.
W drodze na lotnisko bohaterowie wsiadają do autobusu jadącego w niewłaściwym kierunku. Kolejne życzenie Filipa sprawia, że pojazd rusza prosto do celu, niszcząc przeszkody na swojej trasie. Chłopiec musi potem naprawić szkody. Max rusza w pościg za dziećmi i krzesłem.
Nieudany lot i pociąg pełen psów
Na lotnisku Filip sprawia, że ciotka mówi wyłącznie w języku madagaskarskim, aby nie mogła zdradzić ich tajemnicy. Podczas odprawy dzieci nie chcą oddać krzesła do luku bagażowego i ruszają za nim po taśmach przewożących bagaże. Kuki przywołuje mebel, lecz całą czwórkę zatrzymuje ochrona. Filip usypia komendanta na pięć minut i wszyscy uciekają. Kiedy przywraca ciotce możliwość porozumiewania się z nimi, dziewczynka proponuje podróż pociągiem. Bohaterowie biegną na pobliski dworzec.
W pociągu Maryla oskarża rodzeństwo o porwanie. Dzieci nie mają biletów. Filip chce je wyczarować, ale konduktorka zagradza mu drogę do krzesła i sama na nim siada. Życzy sobie, żeby chłopiec powiedział prawdę. Pod wpływem czaru Filip zdradza, że zmienili ciotkę w dziecko, a krzesło spełnia życzenia. Konduktorzy uznają jego opowieść za zmyśloną.
Konduktorka wspomina, że jako dziecko marzyła o stu psach. W wagonach natychmiast pojawiają się zwierzęta. Filip nie może odwołać czaru, bo psy rozbiegają się poza zasięg jego wzroku. Zatrzymuje pociąg za pomocą krzesła, a dzieci wyskakują na nasyp. Kuki pomaga ciotce bezpiecznie zeskoczyć. Max także jedzie tym pociągiem, ale doberman utrudnia mu pościg. Mężczyzna wybija okno i wyskakuje, gdy skład znów nabiera prędkości.
Traktor, bagno i zgubione krzesło
Po długim marszu bohaterowie wyczarowują potężny traktor. Prowadzi go mała ciotka, ale jest za niska, aby dobrze widzieć drogę. Bracia lekceważą jej ostrzeżenie przed bagnem i pojazd tonie. Filip wydostaje się na dach, gdzie przywiązano krzesło, i prosi o ratunek. Pojawia się wielki balon z liną, który wyciąga traktor z błota. Podczas dalszej jazdy mebel zahacza o gałąź. Dzieci odkrywają jego brak dopiero wtedy, gdy kończy się paliwo.
Krzesło odnajduje Max i przywiązuje je pasem do gałęzi, żeby nie uciekło. Prosi o największy diament na świecie. Ogromny kamień toczy się po zboczu, zrywa pas i uwalnia mebel, a potem tonie w bagnie. Max bezskutecznie za nim biegnie. Tymczasem rodzeństwo kłóci się z ciotką o kierunek poszukiwań. Maryla idzie inną drogą i znajduje krzesło. Wyczarowuje wygodne buty, parasol i jedzenie. Dzieci ukrywają się w obawie przed jej odwetem.
Ratunek nad jeziorem i narodziny Wiki
Samotna Maryla chce zobaczyć ukryte dzieci, więc krzesło unosi ją wysoko nad ziemię. Gdy każe meblowi wylądować, sama pozostaje w powietrzu. Filip zajmuje odzyskane krzesło i nieostrożnie poleca ciotce spaść. Dziewczynka wpada do jeziora. Nie umie pływać, a kiedy znika pod wodą, dzieci tracą ją z oczu i nie mogą pomóc jej czarami. Filip płynie na ratunek. Tosia wyczarowuje liczne koła ratunkowe, dzięki którym oboje utrzymują się na powierzchni.
Dzieci zakładają obóz nad jeziorem i opiekują się przeziębioną ciotką. Wieczorem Maryla dziękuje Filipowi za ratunek. Wyjaśnia, że ma na drugie imię Wiktoria, i prosi, aby nazywać ją Wiki. Przy ognisku przyznaje, że zawsze zazdrościła siostrze umiejętności gry. Tosia za pomocą krzesła spełnia jej marzenie, a Wiki zaczyna grać na flecie.
Nocny atak Maxa
Nocą Wiki wychodzi z namiotu, aby ćwiczyć grę na flecie. Kuki idzie za nią. Dźwięk muzyki naprowadza Maxa na obóz. Mężczyzna chwyta krzesło w sieć i nakazuje mu stać nieruchomo. Potem zamienia Filipa i Tosię w złote posągi. Kuki i Wiki ukrywają się w trzcinach i planują ratunek.
Wiki zostawia w lesie telefon z nagraniem fletu, aby odciągnąć Maxa. Mężczyzna otacza krzesło stalowym płotem z kolcami i rusza za muzyką. Kuki próbuje sięgnąć między prętami, lecz nie dosięga mebla. Udaje się to Wiki, która samym dotknięciem krzesła i życzeniem usuwa ogrodzenie. Kuki wyczarowuje wielkiego lwa, który odpędza Maxa. Potem przywraca rodzeństwu ludzką postać. Filip dziękuje mu za ratunek, a lew pilnuje obozu do rana.
Szpital i dotarcie do Kopenhagi
Rano Wiki ma gorączkę, której dzieci nie potrafią usunąć magią. Tosia prosi o niebieski środek transportu. Z jeziora wyłaniają się cztery niebieskie konie i zawożą bohaterów do miasteczka ze szpitalem. Lekarka rozpoznaje u Wiki silną anginę, podaje leki i zatrzymuje ją na oddziale. W tym samym szpitalu odpoczywa Max, wyczerpany nocną ucieczką przed lwem. Dzieci zabierają lekarstwa i wywożą śpiącą Wiki na łóżku. Max dostrzega je i rusza za nimi.
Tosia za pomocą krzesła wprawia szpitalne łóżko w ruch. Dzięki niezwykłej prędkości bohaterowie docierają do Kopenhagi w trzy godziny. Dowiadują się, że mgła opóźniła przybycie Queen Victorii. Mają jeszcze kilka godzin do odpłynięcia statku, więc jedzą posiłek i postanawiają odwiedzić park rozrywki Tivoli.
Tivoli i most na statek
Filip i Tosia idą na karuzelę, a Kuki i Wiki mają pilnować krzesła. Młodsi także chcą się bawić, więc czynią mebel niewidzialnym i zostawiają go za żółtym kioskiem. Później odkrywają, że podobnych budek jest wiele. Tymczasem kasjer przypadkiem siada na krześle i życzy sobie wyłączenia prądu. Atrakcje zatrzymują się, a w parku wybucha panika. Przestraszony mężczyzna odrzuca niewidzialny mebel. Dzieci znajdują go na wybiegu dzięki pingwinowi, który wygląda, jakby wisiał w powietrzu. Tosia odciąga ptaka rybą i odzyskuje krzesło. Filip przywraca prąd i widzialność mebla.
Do portu docierają o szóstej, gdy Queen Victoria już odpływa. Za namową Wiki Filip prosi krzesło o pomoc. Światło latarni zmienia się w wąski most prowadzący na statek. Dzieci wchodzą na niego z krzesłem, a za nimi rusza Max. Kuki pomaga Wiki pokonać lęk wysokości. Silny podmuch przewraca dzieci, które zsuwają się po moście i lądują na statku. Filip rozkazuje, aby most wpadł do wody. Razem z jego odłamkami do morza spada Max.
Krzesło za burtą i odczarowanie rodziców
Filip i Tosia szukają rodziców, a Kuki i Wiki zostają z krzesłem. Kuki mówi dziewczynce, że rodzice każą przywrócić jej dorosłą postać. Wiki jest przerażona, bo polubiła bycie dzieckiem i zabawę z rodzeństwem. Kiedy Kuki słyszy muzykę, biegnie do rodziców. Pozostawiona sama Wiki wyrzuca krzesło za burtę, aby uniemożliwić odczarowanie siebie. Rodzeństwo wraca i odkrywa, że straciło również szansę odczarowania mamy i taty.
Tonący Max znajduje krzesło i błaga je o ratunek. Obiecuje zwrócić mebel dzieciom i przestać oszukiwać. Wielka fala wynosi go wraz z krzesłem na statek. Mężczyzna dotrzymuje słowa i oddaje przedmiot Wiki. Tymczasem rodzice gniewnie odsyłają rodzeństwo, bo wciąż pozostają pod wpływem czaru. Wiki przynosi odzyskane krzesło, a Kuki natychmiast na nim siada. Życzy sobie, aby rodzice znów byli tacy jak dawniej. Mama i tata odzyskują dawne uczucia, biegną do dzieci i mocno je przytulają.
Powrót i kolejne życzenie
Po wspólnej podróży dookoła świata rodzina wraca do domu. Wiki pozostaje małą dziewczynką i zamieszkuje z rodzeństwem. Rodzice pozwalają korzystać z krzesła raz w tygodniu, tak aby sąsiedzi nie zauważyli działania magii.
Podczas ósmych urodzin Wiki mama, siedząc na czerwonym krześle, życzy siostrze spełnienia największego marzenia. Dziewczynka pragnie następnej wyprawy. Dom odrywa się od ziemi i zaczyna lecieć. Krzesło wypada przez okno, więc rodzina nie może odwołać czaru. Kiedy oświetlony dom oddala się w stronę morza, krzesło podnosi się z trawy i leci za nim.
Motywy
Motywy do tej lektury są w przygotowaniu.
