Pax

Wiadomości wstępne

Autor

Sara Pennypacker

Gatunek

Powieść przygodowa

Czas akcji

Wiosna, podczas nienazwanej wojny

Miejsce akcji

Nieokreślony kraj, okolice frontu

Pigułka wiedzy

Dwunastoletni Peter, zmuszony przez ojca do porzucenia swojego oswojonego lisa, wyrusza, żeby go odnaleźć. W tym samym czasie lis Pax poznaje życie w lesie i zbliża się do innych lisów. Rozdziały o Peterze i rozdziały o Paxie przeplatają się. Chłopiec łamie stopę i trafia do Voli, która pomaga mu wrócić do sił. Lis uczy się żyć wśród dzikich lisów i widzi zniszczenia, jakie przynosi wojna. Gdy wreszcie się odnajdują, Peter zostawia Paxa na wolności z nową lisią rodziną.

Geneza

Powieść ukazała się w 2016 roku z ilustracjami Jona Klassena. Sara Pennypacker wyjaśniała, że chciała połączyć opowieść o szczególnej więzi dziecka ze zwierzęciem z tematem cierpienia tych, którzy nie odpowiadają za wybuch wojny. Pomysł podsunęła jej między innymi książka Faithful Elephants o słoniach z zoo w Tokio, które zginęły podczas drugiej wojny światowej.

Autorka radziła się specjalisty od lisów, żeby zachowanie Paxa było opisane zgodnie z prawdą. Łacińskie słowo pax oznacza pokój.

Bohaterowie

Peter

Dwunastoletni chłopiec, który po śmierci mamy znajduje w Paxie najbliższego przyjaciela. Boi się gniewu ojca i początkowo wykonuje jego polecenie porzucenia lisa. Następnie sam wyrusza, żeby naprawić wyrządzoną krzywdę. Uraz zmusza go do przyjęcia pomocy Voli. W trakcie wyprawy uczy się nazywać własne uczucia i podejmować decyzje sprzeczne z wolą dorosłych. W zakończeniu rozpoznaje, że miłość do Paxa nie oznacza prawa do zatrzymania go przy sobie.

Pax

Rudy lis uratowany przez Petera jako osierocone młode. Dorasta przy ludziach, dlatego po porzuceniu nie potrafi od razu polować ani właściwie oceniać leśnych zagrożeń. Początkowo ufa przede wszystkim swojemu chłopcu i czeka na jego powrót. Spotkania z innymi lisami rozwijają jego samodzielność. Stopniowo staje się opiekunem Chuderlaka i towarzyszem Nastroszonej. Świat poznaje głównie węchem i słuchem, kieruje się też instynktem.

Vola

Samotnie mieszkająca weteranka, czyli była uczestniczka wojny, i dawna sanitariuszka, która podczas wojny straciła nogę. Umie leczyć podstawowe urazy, pracować w drewnie i samodzielnie prowadzić gospodarstwo. Poczucie winy z powodu zabitego żołnierza sprawia, że odsuwa się od ludzi. Pomaga Peterowi wrócić do sił, a on pomaga jej ponownie dostrzec sens kontaktu z innymi. Robi marionetki, czyli lalki poruszane na sznurkach. Na końcu obiecuje dwa razy w tygodniu uczyć dzieci w bibliotece.

Nastroszona

Młoda lisica, starsza siostra Chuderlaka. Po śmierci rodziców troszczy się o brata i bardzo ostrożnie podchodzi do obcych. Jej wrogość wobec ludzi wynika z tego, że widziała, jak człowiek zabił jej rodziców. Z czasem dopuszcza Paxa do wspólnej opieki nad Chuderlakiem i uczy go polowania. Podczas ataku kojota naraża życie, aby odciągnąć drapieżnika od brata.

Chuderlak

Młodszy brat Nastroszonej, drobny i początkowo bardzo chętny do zabawy. Przyjmuje Paxa znacznie łatwiej niż siostra i zdobywa dla niego pokarm. Wybuch miny odbiera mu tylną łapę i na pewien czas słuch. Przeżywa dzięki opiece Paxa i Nastroszonej.

Szary

Doświadczony starszy lis, który zna ludzi również z własnej przeszłości. Pomaga Paxowi odnaleźć wodę, tłumaczy zagrożenie wojną i towarzyszy mu w wędrówce. Ma partnerkę oraz terytorium, o którego bezpieczeństwo się troszczy. Najpierw zostaje zraniony przez rywala, a później ginie wskutek działań wojennych.

Ojciec Petera

Wdowiec, który zgłasza się do wojska i nakazuje synowi porzucić lisa przed przeprowadzką do dziadka. Po śmierci żony staje się gniewny i trudny w kontakcie. Swoją decyzję tłumaczy obowiązkiem i tym, że na wojnie trzeba z czegoś rezygnować. Na końcu Peter otwarcie mu się sprzeciwia. Ojciec kocha jednak syna, a w dzieciństwie sam miał ukochanego psa.

Dziadek Petera

Ojciec ojca Petera i tymczasowy opiekun chłopca. Przyjmuje wnuka do domu, lecz nie zbliża się do niego. Często powtarza, że mężczyźni w ich rodzinie zawsze służyli w wojsku. Jego opowieść o psie ojca pomaga Peterowi inaczej spojrzeć na własną odpowiedzialność za Paxa.

Matka Petera

Zmarła mama chłopca, obecna w jego wspomnieniach. Jej śmierć ma ogromny wpływ na życie Petera i jego ojca. Pamiątką po niej jest bransoletka z feniksem. Peter pamięta, jak bardzo przeżyła śmierć królika złapanego w pułapkę. Dzięki temu rozumie, że można kogoś skrzywdzić, nawet jeśli się tego nie chciało.

Streszczenie właściwe

Rozdział 1 – porzucenie Paxa

Pax jedzie samochodem z Peterem i jego ojcem. Po zapachu i zachowaniu ludzi rozpoznaje niepokój, ale nie rozumie, dlaczego chłopiec płacze. Ojciec zatrzymuje auto przy lesie i wynosi lisa na zewnątrz. Peter, podporządkowując się jego decyzji, rzuca między drzewa plastikowego żołnierzyka. Pax rusza za ulubioną zabawką, przekonany, że zaczyna się znajoma zabawa. Kiedy wraca z figurką, samochód już odjeżdża. Chłopiec woła jego imię, lecz nie może go zabrać. Lis zostaje sam w nieznanej okolicy.

Rozdział 2 – decyzja Petera

Ojciec wyrusza do wojska, a dwunastoletni Peter zostaje u dziadka. W dawnych rzeczach ojca znajduje żołnierzyki oraz fotografię przedstawiającą go z ukochanym psem. Trudno mu pogodzić dawną więź ojca ze zwierzęciem z nakazem porzucenia Paxa. Wycie kojotów przypomina mu królika, którego kiedyś schwytano w pułapkę, aby ochronić kwiaty mamy. Zwierzę nie przeżyło nocy. Peter zaczyna rozumieć, że wykonanie polecenia nie zwalnia go od odpowiedzialności za swoje działania. Zapamiętuje trasę z atlasu, który zostawia na półce, aby dziadek nie odgadł jego planu. Pakuje rzeczy i bransoletkę zmarłej mamy. Zostawia dziadkowi wiadomość, która ma go zmylić, i wychodzi, zamierzając odnaleźć lisa.

Rozdział 3 – samotne oczekiwanie

Pax pozostaje niedaleko drogi, ponieważ wierzy, że właśnie tam odnajdzie go Peter. Rozpoznaje niektóre zapachy, ale las stawia przed nim zadania, z którymi nigdy nie musiał mierzyć się w domu. Jest głodny, a obcy teren nie daje mu poczucia bezpieczeństwa. Wspomnienie utraty matki i rodzeństwa łączy się z pamięcią o chłopcu, który uratował go, gdy był małym liskiem. Odgłos silnika budzi w nim nadzieję. Zamiast samochodu Petera drogą przejeżdża jednak kolumna wojskowych ciężarówek, przed którą lis ucieka.

Rozdział 4 – pierwsze trudności w drodze

Peter szybko przekonuje się, że źle przygotował się na wyprawę. Nie ma latarki, więc nocna wędrówka staje się niemożliwa. Nocuje, gdzie się da, a rano rusza przez zamieszkaną przez ludzi okolicę. Kupuje latarkę i baterie. Sprzedawca dziwi się, że chłopiec jest sam. Peter mówi mu, że wyszedł ze szkoły na przerwę. Kiedy mężczyzna wskazuje mu drogę powrotną, Peter biegnie w stronę szkoły. Przy boisku baseballowym znajduje osłoniętą ławkę i zasypia pod nią.

Rozdział 5 – spotkanie z Nastroszoną

Pax spotyka młodą lisicę Nastroszoną. Samica pilnuje swojego terenu, a zapach ludzi na jego sierści budzi jej nieufność. Pax próbuje dowiedzieć się czegoś o Peterze, ale lisica zna i traktuje ludzi głównie jako zagrożenie. Jej młodszy brat, Chuderlak, jest bardziej otwarty: chce się bawić i zbliża się do przybysza. Pax obserwuje umiejętności dzikich lisów i odczuwa chęć spędzenia czasu w ich towarzystwie. Kiedy zbliża się burza, podąża za rodzeństwem do nor. Nastroszona zgadza się, żeby został tam na jedną noc.

Rozdział 6 – złamana stopa

Na boisku Peter przygląda się treningowi i widzi zawodnika, który kocha baseball tak samo jak on. Rozmowa mogłaby stać się początkiem znajomości, ale chłopiec ukrywa prawdziwy cel swojej obecności. Wspomina śmierć mamy w wypadku samochodowym, spotkania z terapeutką i początek więzi z Paxem. Znalazł osieroconego lisa kilka miesięcy po stracie matki. Potem opuszcza miasto i znów próbuje pokonać drogę pieszo. W lesie potyka się i łamie stopę. Ból uniemożliwia dalszy marsz.

Rozdział 7 – Szary i wiadomość o wojnie

Chuderlak przytula się do Paxa podczas snu i zachęca go do zabawy. Pax oddaje mu żołnierzyka, po czym szuka drogi powrotnej. Spotyka starszego lisa Szarego, którego początkowo się boi. Ten nie atakuje go: sam miał kiedyś kontakt z ludźmi i rozpoznaje sytuację oswojonego zwierzęcia. Pomaga mu znaleźć wodę. Ostrzega, że ludzie zaczynają wojnę i że droga może zostać zamknięta. Pax postanawia wrócić do swojego domu na południu. Szary chce wyruszyć z nim, aby znaleźć bezpieczne miejsce dla swojej rodziny.

Rozdział 8 – Vola

Peter budzi się w zabudowaniach samotnie mieszkającej Voli. Kobieta ma drewnianą protezę nogi i niechętnie przyjmuje niespodziewanego gościa, ale potrafi ocenić jego uraz. Była sanitariuszką. Wykonuje dla niego kule i udziela podstawowej pomocy. Peter początkowo jej nie ufa – zabiera nóż, żeby móc się obronić. Wyjaśnia, że idzie po pozostawionego lisa. Vola uprzedza, że złamanie wymaga czasu. Chłopiec nie chce przyjąć do wiadomości, że będzie musiał czekać.

Rozdział 9 – zagrożone terytorium

Szary odpędza rywala, który pojawia się na jego terenie. Zapach ognia i informacje o ludziach sprawiają jednak, że obrona dotychczasowego miejsca przestaje wystarczać. Lisy muszą rozważyć odejście. Szary postanawia towarzyszyć Paxowi w drodze na południe, aby równocześnie sprawdzić, czy da się tam znaleźć bezpieczne schronienie. Nastroszona pozostaje wroga wobec ludzi i nie rozumie przywiązania Paxa do chłopca.

Rozdział 10 – prośba o pomoc

Peter próbuje odejść, ale ból i trudności w poruszaniu się zmuszają go do powrotu do Voli. Prosi, żeby pomogła mu odzyskać sprawność i nauczyła chodzić z użyciem kul. Kobieta mówi, że nieprzygotowany do samodzielnego życia lis mógł już zginąć. Peter odpowiada, że także wtedy musi go odnaleźć i pochować. Nie chce zrezygnować z poszukiwań. Vola widzi jego upór i zgadza się pomóc pod trzema warunkami.

Rozdział 11 – historia Nastroszonej

Pax poznaje przyczynę nieufności Nastroszonej. Podczas przedłużającej się zimy jej rodzice nie mogli wykarmić wszystkich lisiąt. Matka zabrała Nastroszoną i jej młodszą siostrę na farmę, gdzie szukała jedzenia. Wpadła tam w pułapkę. Ojciec próbował ją uwolnić, ale człowiek zastrzelił oboje na oczach córek. W drodze powrotnej siostry zabłądziły w śnieżycy. Młodsza zamarzła pod drzewem niedaleko domu. Nastroszona przeżyła i odtąd opiekuje się Chuderlakiem. Pax okazuje jej współczucie, lecz lisica odsyła brata do nory.

Rozdział 12 – warunki Voli

Vola wymaga, żeby Peter napisał do dziadka, wyjaśnił znaczenie noszonej bransoletki i pomógł jej w zadaniu, którego jeszcze nie ujawnia. Chłopiec poznaje dom pozbawiony prądu, zapasy, które Vola sama przygotowuje, oraz jej codzienne zwyczaje. Spotyka też szopa François, który pojawia się przy domu. Vola ustala z Peterem plan odzyskiwania sił, dzięki któremu może on później bezpieczniej posługiwać się kulami.

Rozdział 13 – jedzenie od Chuderlaka

Pax coraz bardziej słabnie z głodu. Nie potrafi jeszcze zdobywać pożywienia tak jak dzikie lisy, a nie wszystko, co znajdują, może od razu zjeść. Chuderlak rozpoznaje jego potrzebę i próbuje mu pomóc. Przynosi robaka, potem jaja, które Pax kojarzy z jedzeniem znanym z domu. Dzięki temu lis wreszcie się posila i może odpocząć.

Rozdział 14 – bransoletka i poczucie winy

Peter opowiada Voli o mamie i jej bransoletce z feniksem, ptakiem odradzającym się z popiołów. Wraca też do porzucenia lisa. Przyznaje, że zbyt łatwo ustąpił ojcu. Boi się własnego gniewu, ponieważ nie chce zachowywać się tak jak on. Vola opowiada, że po wojnie musiała na nowo ustalić, co jest dla niej ważne. Pomogło jej zapisywanie najważniejszych myśli. Potem zakłada chłopcu gips, wyściełając go kawałkiem własnej kołdry, i przygotowuje mu kolację.

Rozdział 15 – wędrówka Paxa i Szarego

Pax biegnie z Szarym przez otwarty teren i poznaje swobodę ruchu, której nie dawał mu domowy kojec. Podczas spotkania z obcym lisem Szary zostaje zaatakowany. Pax występuje w jego obronie i odpędza napastnika, lecz towarzysz ma poważną ranę. Mimo osłabienia Szary nie chce go opuścić. Pax szuka dla nich jedzenia i zabiera mięso z obozu żołnierzy. Przy jednym z namiotów rozpoznaje ojca Petera.

Rozdział 16 – marionetki i wspomnienie zabitego żołnierza

Vola ujawnia trzecie zadanie: Peter ma pomóc jej poruszać wykonanymi przez nią marionetkami. Wśród postaci znajduje się ogromny ptak Rok. Kobieta opowiada o żołnierzu, którego zabiła podczas wojny. Przy jego ciele znalazła książkę o podróżach Sindbada i dopiero wtedy szczególnie wyraźnie dostrzegła w przeciwniku człowieka mającego własne życie i pragnienia. Przygotowywane przedstawienie wiąże się z tamtą lekturą. Vola od niemal dwudziestu lat odgrywa tę historię w swojej stodole. Teraz chce zobaczyć ją jako widzka, dlatego prosi Petera o pomoc.

Rozdział 17 – śmierć Szarego

Lisy docierają do okolicy zajmowanej przez żołnierzy. Rozciągane przewody i materiały wybuchowe czynią teren śmiertelnie niebezpiecznym. Szary ginie wskutek eksplozji, a Pax towarzyszy mu w ostatnich chwilach. Następnie wraca do pozostałych lisów i przekazuje wiadomość o jego śmierci oraz o zagrożeniu na południu. Pax obawia się, że Peter trafi do wojskowego obozu i wpadnie na niebezpieczne przewody. Postanawia wrócić, aby go chronić. Nastroszona chce pozostawić pułapki ludziom, ale Pax wyrusza mimo jej sprzeciwu.

Rozdział 18 – nauka rzemiosła

Peter ćwiczy chodzenie o kulach i pokonuje przygotowane przez Volę przeszkody. Niecierpliwi się, gdy kobieta poświęca czas marionetkom, ale stopniowo odkrywa, ile umiejętności wymaga ich wykonanie i ożywienie. Przy poszukiwaniu książki przypadkiem widzi jedną z prywatnych notatek Voli: przekonanie, że mogłaby być dobrą nauczycielką. Prosi też Volę o naukę rzeźbienia. Chce wykonać figurkę Paxa. Z pomocą kobiety wybiera kawałek drewna, a wieczorem przywołuje wspomnienia wspólnych zabaw z lisem.

Rozdział 19 – wybuch i rana Chuderlaka

Pax wraca do obozu i próbuje przegryźć przewód, aby usunąć zagrożenie dla Petera. Nastroszona go atakuje i odsuwa od drutu. Chce, żeby pułapki pozostały na drodze nadchodzących ludzi. Wtedy oboje dostrzegają Chuderlaka, który przybiegł za nimi. Nastroszona usiłuje go zawrócić, ale Chuderlak nadal biegnie w jej stronę. Pax rzuca się na przewód, próbując zapobiec wybuchowi, lecz jest już za późno. Zdziera osłonę i zostaje porażony prądem. Część pola wybucha. Po długich poszukiwaniach Pax odnajduje Nastroszoną osłaniającą brata wśród korzeni powalonego drzewa. Chuderlak żyje, ale stracił tylną łapę.

Rozdział 20 – więź mimo rozłąki

Peter pracuje nad drewnianą figurką Paxa i opowiada Voli, że czasami niemal odczuwa to samo co lis. Kobieta mówi, że Peter i lis są dwojgiem, a zarazem jakby jednym. Wyznaje także, że boi się skrzywdzić innych i dlatego trwa w samotności. Peter odpowiada, że jemu pomaga. Przygotowuje scenę do przedstawienia i chce ruszać w drogę, lecz Vola oczekuje jeszcze sprawdzenia jego sił w dłuższej wędrówce.

Rozdział 21 – zaufanie wystawione na próbę

Pax czuwa przy Chuderlaku i oczyszcza go po wybuchu. Nastroszona pozwala mu opiekować się bratem, chociaż wcześniej broniła go przed przybyszem. Rozmowa o zagrożeniu ze strony ludzi każe Paxowi powrócić do chwili rozstania z Peterem. Lis rozumie już, że rzucenie zabawki nie było zwykłą zabawą: chłopiec odjechał, zamiast przyjść po niego. Nadal go kocha, ale po raz pierwszy wyraźnie rozpoznaje, że został oszukany.

Rozdział 22 – przedstawienie dla Voli

Peter przygotowuje dla Voli inne przedstawienie, niż ustalili: pokazuje jej własną historię. Marionetka traci nogę, chroni się w gnieździe, a potem wychodzi z niego wśród płomieni jak feniks. Następnie pomaga dziecku i lisowi. Chłopiec chce, żeby Vola zobaczyła w sobie również osobę zdolną do dobra. Poruszona kobieta musi zostać sama. Peter znajduje później gazetę z wiadomością o ewakuacji okolicy, gdzie pozostawiono Paxa. Ewakuacja oznacza przeniesienie mieszkańców w bezpieczne miejsce. Rozumie, że czasu jest niewiele. Vola proponuje podróż autobusem, która znacznie skróci drogę. Peter zgadza się, stawiając teraz własne warunki.

Rozdział 23 – wyprawa po wodę

Pax szuka żywności w obozie żołnierzy. Natrafia na ulubione masło orzechowe i zostaje zauważony przez ojca Petera, który go nie krzywdzi. Po powrocie lis widzi, że Chuderlak jest osłabiony i odwodniony. Wspólnie z Nastroszoną pomagają rannemu dotrzeć do wody. Kolejny wybuch pokazuje, że niebezpieczeństwo nadal trwa. Chuderlak nie reaguje na wołanie siostry. Lisy odkrywają, że eksplozja uszkodziła również jego słuch.

Rozdział 24 – rozstanie z Volą

Rankiem Vola zakłada nowocześniejszą protezę, a starą drewnianą nogę wrzuca do ognia. To pierwszy z warunków Petera. Chłopiec otrzymuje od niej kij baseballowy. Przypomina sobie, że kiedyś w gniewie rozbił podobnym kijem ogrodową ozdobę mamy. Peter odkrywa również, że gazeta opisująca planowaną ewakuację jest stara: ojciec mógł znać zagrożenie już wtedy, gdy porzucali lisa. Vola tłumaczy mu, że może odczuwać złość i nauczyć się nad nią panować. Daje mu pustą kartkę, żeby mógł zapisać własną ważną myśl.

Potem jadą do biblioteki. Vola spełnia pozostałe warunki chłopca: przekazuje marionetki i obiecuje uczyć dzieci dwa razy w tygodniu. Przy odjeździe mówi kierowcy autobusu, że Peter jest jej rodziną. Zapewnia chłopca, że będzie mógł do niej wrócić.

Rozdział 25 – pierwsze udane polowanie

Pax i Nastroszona dzielą się opieką nad Chuderlakiem. Lisica uczy towarzysza polowania, a Pax w końcu sam chwyta mysz. Zyskuje umiejętność, bez której nie mógłby niezależnie żyć w lesie. Dzieli się też z lisami masłem orzechowym. Gdy Nastroszona ma trudność z wydostaniem pyska ze słoika, sytuacja na chwilę rozładowuje napięcie. Zwierzęta pielęgnują sobie sierść i zbliżają się do siebie. Spokój przerywa zapach obcego drapieżnika.

Rozdział 26 – wojskowy posterunek

Po podróży autobusem i dalszym marszu Peter trafia do zamkniętej strefy. Żołnierz zamierza go zatrzymać, ale zmienia podejście, gdy słyszy o poszukiwanym lisie. Sam ma psa i rozumie przywiązanie chłopca do zwierzęcia. Żołnierz podpowiada, jak ominąć posterunki przez las, i uprzedza, że Peter musi wrócić do następnego dnia. Przy miejscu rozstania nie znajduje Paxa ani żołnierzyka. Dochodzi do wniosku, że lis mógł ruszyć w stronę dawnego domu, i wybiera dalszą trasę zgodnie z tą myślą.

Rozdział 27 – przeczucie Paxa

Pax odczuwa obecność Petera i wypatruje go w pobliżu ludzkiego obozu. Nie znajduje jednak chłopca. Wraca do Nastroszonej. Kładzie się obok niej, ale już nie zasypia.

Rozdział 28 – uszkodzona kula

Peter godzinami przemierza las, zmęczony i ograniczony przez uraz. Wspomina zwierzęta porzucone podczas ewakuacji, które widział wcześniej na ulicach. Podczas kolejnego upadku łamie kulę. Naprawia ją, przywiązując do niej kij baseballowy od Voli. Może ruszyć dalej, lecz każda przeszkoda kosztuje go więcej wysiłku. Nadal słyszy kojoty i boi się o lisa. Postanawia, że następnego dnia odnajdzie Paxa.

Rozdział 29 – atak kojota

Chuderlak znów wychodzi z nory i chce się bawić. Pax odkrywa z ulgą, że mały lis odzyskał słuch. Wspólną zabawę przerywa kojot, który tropi osłabionego Chuderlaka. Nastroszona próbuje odciągnąć drapieżnika, a Pax ma chronić młodszego lisa. Kojot nie daje się łatwo zwieść i zagraża również samej lisicy. Nastroszona szuka ratunku na drzewie. Pax rozumie, że bez pomocy może zginąć. Każe Chuderlakowi zostać w norze i rusza jej na ratunek, mimo przewagi przeciwnika.

Rozdział 30 – żołnierzyk wśród zniszczeń

Peter dociera do miejsc znanych z wcześniejszych wypraw, ale wojna zmieniła krajobraz. Widzi zniszczoną roślinność, rzekę i ślady śmierci zwierząt. Znajduje martwego lisa, ale po umaszczeniu rozpoznaje, że to nie Pax. Dalej leży oderwana lisia łapa. Peter nie może ustalić, do kogo należy. Obok natrafia na plastikowego żołnierzyka rzuconego Paxowi w dniu rozstania. Połączenie tych znalezisk budzi w nim przerażenie. Zaczyna głośno wołać Paxa.

Rozdział 31 – głos chłopca

Pax atakuje kojota, aby obronić Nastroszoną, i zostaje ugryziony w bark. Wtedy pojawia się drugi drapieżnik. Pax słyszy znajomy głos dochodzący z obozu. Z pobliskiego wzniesienia widzi chłopca otoczonego żołnierzami. Nie jest pewien, czy to Peter: chłopiec ma silniejsze ramiona i otwarcie przeciwstawia się dorosłym. Pojawia się mężczyzna przypominający jego ojca i obejmuje go. Pax nie może rozpoznać ich po zapachu, bo wiatr wieje w inną stronę. Wraca ku polanie, gdzie kojoty nadal zagrażają Nastroszonej.

Rozdział 32 – sprzeciw wobec ojca

Ojciec jest poruszony odnalezieniem Petera, lecz chłopiec nie potrafi po prostu przyjąć powitania. Trzymając lisią łapę, oskarża go o udział w zniszczeniu tego miejsca. Wcześniejsze wyjaśnienie, że ojciec będzie tylko układać przewody, nabiera dla niego nowego znaczenia. Teraz widzi skutki tej pracy. Nie przyjmuje już tłumaczenia, że ojciec tylko wykonywał swój obowiązek. Ponownie woła Paxa.

Rozdział 33 – odpowiedź

Gdy wiatr zmienia kierunek, Pax rozpoznaje zapach Petera i jego ojca. Wraca na wzniesienie i widzi chłopca unoszącego lisią łapę. Na ponowne wołanie swojego imienia odpowiada szczeknięciem.

Rozdział 34 – ponowne spotkanie i pożegnanie

Peter dostrzega Paxa, przekazuje ojcu znalezioną łapę do pochowania i rusza do lisa. Przeprasza go za porzucenie. Pax wita chłopca, a następnie wraca do zagrożonej Nastroszonej. Peter podąża za nim. Rzuca między dwa kojoty kulę wzmocnioną kijem baseballowym. Huk uderzenia w drzewo płoszy jednego drapieżnika. Chłopiec unosi drugą kulę i krzyczy, a stojący przy nim Pax warczy. Drugi kojot także ucieka. Peter widzi wtedy Chuderlaka i rozumie, do kogo należała znaleziona łapa. Dostrzega również więź łączącą trzy lisy. Zamiast zabierać Paxa ze sobą, pozwala mu pozostać z nowymi towarzyszami. Zapewnia lisa, że zawsze będzie mógł do niego wrócić. Na koniec rzuca żołnierzyka daleko w stronę lasu.

Motywy

Motywy do tej lektury są w przygotowaniu.