Wiadomości wstępne
- Autor
- Konstanty Ildefons Gałczyński
- Gatunek
- Pieśń patriotyczna
- Czas akcji
- Nie dotyczy
- Miejsce akcji
- Nie dotyczy
Pigułka wiedzy
Wiersz przedstawia obrońców Westerplatte maszerujących do nieba po śmierci w walce. Żołnierze zachowują odwagę, wspólnotę i gotowość wspierania ojczyzny. Utwór oddaje hołd ich poświęceniu i przekształca wojenną klęskę w obraz moralnego zwycięstwa. To poetycka legenda o bohaterach.
Geneza
Utwór powstał w 1939 roku w związku z obroną Westerplatte na początku II wojny światowej. Polska załoga odpierała niemieckie ataki od 1 do 7 września. Jej opór stał się dla społeczeństwa znakiem odwagi i wytrwałości.
Obrona zakończyła się kapitulacją, a większość żołnierzy przeżyła. Wiersz przedstawia wspólny marsz do nieba, aby uczcić bohaterów.
Bohaterowie
Głos opowiadający
Przedstawia marsz żołnierzy oraz to, co ludzie mogą usłyszeć z nieba. W jego opowieść włączone są wypowiedzi samych obrońców. Uczucia wyraża przede wszystkim przez obrazowanie i zestawienie wojny z pięknem przyrody.
Żołnierze z Westerplatte
To bohater zbiorowy, czyli grupa przedstawiona jako wspólnota. W przytoczonych wypowiedziach mówią we własnym imieniu, używając form liczby mnogiej. Nie otrzymują indywidualnych imion. Łączą ich odwaga, doświadczenie bólu i służba ojczyźnie.
Streszczenie właściwe
Marsz do nieba
Po zakończeniu ziemskiego życia żołnierze idą do nieba czwórkami. Nadal przypominają uporządkowany oddział. Śpiewają o ranach, których już nie muszą się obawiać, i o odpoczynku na niebiańskich polanach. Niebo jest przedstawione jako miejsce ulgi po cierpieniu.
Pamięć o walce
Obrońcy wspominają swoją niezłomność w Gdańsku. Porównanie obrońców do muru oddaje siłę wspólnego oporu. Głos opowiadający dodaje, że można usłyszeć równy krok oddziału w chmurach. Zwykły wojskowy marsz staje się znakiem trwającej obecności bohaterów.
Obietnica powrotu
Żołnierze zapowiadają odpoczynek w pogodnym czasie, ale nie zamierzają na zawsze pozostawić ojczyzny. Gdy nadejdą smutek i chłód, mają powrócić do Warszawy. Ich postawa ma dodawać odwagi kolejnym ludziom mierzącym się z zagrożeniem.
Piękno lata i okrucieństwo wojny
Wtrącenia zapisane w nawiasach przypominają o pięknym lecie i wrzosach. Piękno przyrody i obrazy ran oraz śmierci tworzą kontrast, czyli wyraźne przeciwstawienie. Przyroda trwa, choć ludzie cierpią. Ten spokojny obraz pomaga odczuć stratę życia, które mogło toczyć się wśród zwyczajnego piękna.
Sposób przedstawienia bohaterów
Motyw nieba łączy się z chrześcijańskim wyobrażeniem nagrody po śmierci.
Poeta stosuje heroizację, czyli przedstawia postacie jako niezwykłych bohaterów. Ich odwaga nie kończy się wraz ze śmiercią. Najważniejsze motywy to patriotyzm, poświęcenie, wspólnota i pamięć. Podniosły ton utworu służy upamiętnieniu ludzi, którzy bronili ojczyzny.
Budowa i kompozycja
Relacja o żołnierzach jest przeplatana ich wypowiedziami. Opis marszu żołnierzy do nieba zostaje uzupełniony wspomnieniem walki i obietnicą powrotu. Ta końcowa zapowiedź ma dodawać odwagi kolejnym ludziom mierzącym się z zagrożeniem. Rymy, rytmiczność oraz powracające określenie żołnierzy z Westerplatte nadają utworowi charakter pieśni.
Motywy
Motywy do tej lektury są w przygotowaniu.
