Wiadomości wstępne
- Autor
- św. Łukasz (według tradycji)
- Gatunek
- Przypowieść
- Czas akcji
- Czas nieokreślony
- Miejsce akcji
- Droga z Jerozolimy do Jerycha, gospoda
Pigułka wiedzy
Człowiek napadnięty na drodze zostaje ciężko ranny i potrzebuje pomocy. Kapłan oraz lewita mijają go, natomiast Samarytanin opatruje jego rany i zapewnia mu dalszą opiekę. Według przypowieści miłość bliźniego to konkretna pomoc potrzebującemu. Przez przykład Samarytanina Jezus uczy, że pomoc powinna przekraczać uprzedzenia i granice własnej wspólnoty.
Geneza
Przypowieść znajduje się w Ewangelii według św. Łukasza, jednej z ksiąg Nowego Testamentu. Jezus opowiada historię w odpowiedzi na pytanie uczonego w Prawie o to, kogo należy uznać za bliźniego.
Bohaterowie
Samarytanin
Podróżny pochodzący ze społeczności Samarytan, z którą Żydów dzieliły spory religijne i wzajemna niechęć. Widok cierpiącego człowieka budzi w nim współczucie. Pomaga od razu, poświęcając czas, własne środki i wygodę. Jego miłosierdzie, czyli współczucie połączone z pomocą, obejmuje również troskę o dalszy los rannego. Jezus stawia go rozmówcy za wzór.
Napadnięty człowiek
Wędruje z Jerozolimy do Jerycha. Po napaści zostaje ograbiony, pobity i pozostawiony przy drodze w stanie zagrażającym życiu. Jest zdany na pomoc przechodzących ludzi.
Kapłan
Człowiek pełniący funkcję religijną. Przechodzi drogą, widzi poszkodowanego i go omija. Od kapłana można było oczekiwać troski o drugiego człowieka, a jednak nie pomaga.
Lewita
Przedstawiciel grupy związanej ze służbą świątynną. Podobnie jak kapłan dostrzega rannego, lecz przechodzi obok. Ranny znów zostaje sam.
Gospodarz gospody
Przyjmuje pieniądze od Samarytanina i zostaje poproszony o dalszą opiekę nad rannym. Otrzymuje również zapewnienie, że dodatkowe wydatki zostaną mu zwrócone.
Streszczenie właściwe
Pytanie o bliźniego
Uczony w Prawie pyta Jezusa, co ma robić, aby otrzymać życie wieczne. Jezus odsyła go do znanych mu przykazań. Rozmówca przywołuje obowiązek miłości Boga całym sobą oraz miłości bliźniego jak siebie samego. Jezus potwierdza tę odpowiedź i zachęca do działania zgodnego z przykazaniami. Uczony, chcąc się usprawiedliwić, pyta jeszcze, kto jest jego bliźnim. W odpowiedzi słyszy przypowieść.
Napaść i obojętność przechodzących
Pewien człowiek idzie z Jerozolimy do Jerycha. Zostaje napadnięty przez zbójców, ograbiony i pobity. Sprawcy zostawiają go ledwie żywego. Tą samą drogą przechodzi kapłan, który widzi rannego, ale go omija. Później pojawia się lewita i zachowuje się podobnie. Żaden z nich nie udziela poszkodowanemu pomocy.
Ratunek przyniesiony przez Samarytanina
Do rannego zbliża się podróżujący Samarytanin. Współczuje mu, opatruje jego rany z użyciem oliwy i wina, a następnie umieszcza go na własnym zwierzęciu. Zawozi poszkodowanego do gospody i opiekuje się nim. Nazajutrz przekazuje gospodarzowi dwa denary na dalszą opiekę. Zapowiada, że podczas powrotu zwróci również ewentualne dodatkowe koszty.
Odpowiedź uczonego
Po zakończeniu opowieści Jezus pyta, który z trzech podróżnych okazał się bliźnim napadniętego. Uczony odpowiada, że ten, który udzielił mu miłosiernej pomocy. Jezus poleca mu postępować podobnie.
Motywy
Motywy do tej lektury są w przygotowaniu.
