Wiadomości wstępne
- Autor
- św. Łukasz (według tradycji)
- Gatunek
- Przypowieść
- Czas akcji
- Czas nieokreślony
- Miejsce akcji
- Dom ojca, daleka kraina
Pigułka wiedzy
Młodszy syn opuszcza dom, roztrwania otrzymany majątek i popada w nędzę, po czym wraca do ojca z poczuciem winy. Ojciec przyjmuje go z miłością i urządza ucztę, co wywołuje sprzeciw starszego syna. Przypowieść mówi o błędzie, skrusze i przebaczeniu, a także o trudności z zaakceptowaniem miłosierdzia okazanego komuś innemu. W odczytaniu religijnym ojciec przedstawia Boga przyjmującego człowieka, który do Niego wraca.
Geneza
Opowieść znajduje się w Ewangelii według św. Łukasza, należącej do Nowego Testamentu. W tym samym rozdziale Jezus opowiada również o zagubionej owcy i zgubionej drachmie. Wszystkie trzy historie łączy radość z odzyskania tego, co zaginęło. Jezus opowiada je, ponieważ faryzeusze i uczeni w Piśmie oburzają się, że przyjmuje grzeszników i jada z nimi.
Bohaterowie
Młodszy syn
Prosi o należną mu część majątku, wyjeżdża i roztrwania otrzymane dobra. Określenie marnotrawny oznacza człowieka, który lekkomyślnie traci to, co posiada. Bieda i głód skłaniają bohatera do zastanowienia się nad własnym położeniem. Uznaje swoją winę i postanawia wrócić, gotowy przyjąć miejsce najemnego pracownika. Jego historia uczy, że można zmienić postępowanie i odbudować zerwaną więź.
Ojciec
Dzieli majątek między synów i pozwala młodszemu odejść. Gdy dostrzega jego powrót, wybiega mu naprzeciw, obejmuje go i okazuje radość. Przywraca mu miejsce w rodzinie, obdarowując go szatą, pierścieniem i obuwiem. Troszczy się także o starszego syna: wychodzi do niego i próbuje go przekonać do wspólnego świętowania. W religijnym odczytaniu przypowieści jest obrazem Bożego miłosierdzia.
Starszy syn
Pozostaje przy ojcu i pracuje w gospodarstwie. Na wieść o uczcie czuje gniew i krzywdę, ponieważ zestawia wieloletnią służbę z wystawnym przyjęciem brata. W rozmowie przypomina o swoim posłuszeństwie i zasługach. Nie potrafi uczestniczyć w radości ojca. Zakończenie pozostawia jego decyzję otwartą: nie wiadomo, czy ostatecznie wchodzi do domu.
Streszczenie właściwe
Podział majątku i odejście
Pewien człowiek ma dwóch synów. Młodszy prosi ojca o część majątku, która mu przypada. Ojciec dzieli dobra między obu synów. Po kilku dniach młodszy zabiera swoją część i wyrusza do dalekiej krainy. Żyje tam rozrzutnie i stopniowo traci wszystko, co otrzymał.
Głód i praca przy świniach
Gdy młodszemu synowi kończą się środki, w kraju wybucha dotkliwy głód. Bohater zaczyna cierpieć niedostatek. Zwraca się do jednego z mieszkańców tej krainy, który zatrudnia go przy wypasaniu świń. Głód staje się tak silny, że syn chciałby nasycić się nawet pokarmem przeznaczonym dla zwierząt, lecz nikt mu go nie daje.
Decyzja o powrocie
Syn zastanawia się nad swoim położeniem. Przypomina sobie, że najemni pracownicy jego ojca mają pod dostatkiem chleba, podczas gdy on sam cierpi głód. Postanawia wrócić i wyznać, że zgrzeszył przeciw Bogu i ojcu. Przygotowuje prośbę o przyjęcie go jako jednego z najemników, ponieważ uważa się za niegodnego dalszego nazywania synem. Następnie wyrusza do domu.
Spotkanie z ojcem
Ojciec dostrzega powracającego, gdy ten jest jeszcze daleko. Wzruszony biegnie ku niemu, obejmuje go i całuje. Syn przyznaje się do winy i mówi, że nie zasługuje na miano jego dziecka. Ojciec zwraca się do sług: poleca przynieść najlepszą szatę, pierścień i obuwie. Nakazuje także zabić utuczone cielę i przygotować ucztę. Wyjaśnia swoją radość odzyskaniem syna, którego uważał za straconego.
Gniew starszego brata
Starszy syn wraca z pola i słyszy muzykę oraz tańce. Od sługi dowiaduje się, że brat powrócił zdrowy, a ojciec urządził z tej okazji ucztę. Rozgniewany odmawia wejścia do domu. Ojciec wychodzi do niego i go prosi, lecz starszy syn wypomina mu nierówne traktowanie. Twierdzi, że przez lata wiernie służył i był posłuszny, a nigdy nie dostał nawet koźlęcia na zabawę z przyjaciółmi. Z oburzeniem przypomina wystawne przyjęcie młodszego brata.
Wyjaśnienie ojca
Ojciec zapewnia starszego syna, że zawsze jest przy nim i że wszystkie pozostałe dobra należą do niego. Jednocześnie wyjaśnia, dlaczego należy cieszyć się powrotem brata: człowiek uznany za straconego został odzyskany. Przypomina starszemu synowi o więzi łączącej rodzeństwo.
Motywy
Motywy do tej lektury są w przygotowaniu.
