Wiadomości wstępne
- Autor
- William Wordsworth
- Gatunek
- Liryk refleksyjny
- Czas akcji
- Nie dotyczy
- Miejsce akcji
- Nie dotyczy
Pigułka wiedzy
Samotny wędrowiec zauważa nad jeziorem mnóstwo żonkili poruszanych przez wiatr. Ich widok wywołuje radość, której pełną wartość odkrywa dopiero później. Kiedy odpoczywa samotnie w domu, zapamiętane kwiaty ponownie pojawiają się w jego wyobraźni, a serce zaczyna z nimi tańczyć.
Geneza
Inspiracją był spacer Williama Wordswortha i jego siostry Dorothy nad jeziorem Ullswater 15 kwietnia 1802 roku. Dorothy opisała zobaczone kwiaty w dzienniku. Poeta napisał utwór w 1804 roku, a opublikował go w zbiorze Poems, in Two Volumes w 1807 roku. Wersja rozszerzona do czterech strof ukazała się w 1815 roku. Wiersz jest znany także pod angielskim incipitem I Wandered Lonely as a Cloud. Incipit to początkowe słowa utworu używane do jego rozpoznawania.
Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge i Robert Southey należeli do poetów jezior, twórców związanych z angielską Krainą Jezior. Wordsworth i Coleridge wydali w 1798 roku Ballady liryczne, uznawane za przełom w rozwoju angielskiego romantyzmu, epoki eksponującej uczucia, wyobraźnię i duchową więź człowieka z przyrodą. W przedmowie do kolejnego wydania Wordsworth określił źródło poezji jako silne uczucie przywołane w spokoju.
Omówienie uwzględnia czterostrofową wersję utworu z 1815 roku i przekład Macieja Frońskiego. Porównanie wędrowca do obłoku, personifikacja kwiatów i wyolbrzymienie ich liczby występują zarówno w oryginale, jak i w tym tłumaczeniu.
Bohaterowie
Podmiot liryczny
Wspomina spacer i opisuje własne doznania w pierwszej osobie, co jest cechą liryki bezpośredniej. Z początku czuje się samotny, potem czerpie radość z widoku kwiatów. Podczas odpoczynku ponownie przeżywa zachwyt dzięki pamięci i wyobraźni.
Żonkile
Są centralnym elementem krajobrazu. Ich ruch zostaje przedstawiony jako taniec, a zbiorowość kwiatów przypomina radosne towarzystwo. Personifikacja, czyli przypisywanie elementom przyrody ludzkiego sposobu zachowania, pozwala przedstawić spotkanie z naturą jako doświadczenie bliskości.
Streszczenie właściwe
Strofa I
Mówiący przyrównuje samotną wędrówkę do ruchu obłoku. Takie zestawienie dwóch zjawisk na podstawie wspólnej cechy to porównanie. Nagle zauważa złote żonkile rosnące przy jeziorze, pod drzewami. Kwiaty kołyszą się w wietrze jak tańcząca gromada.
Strofa II
Pas kwiatów przypomina Drogę Mleczną i ciągnie się wzdłuż zatoki bez końca. To hiperbola, czyli celowe wyolbrzymienie służące oddaniu zachwytu. Wędrowiec ogarnia spojrzeniem dziesięć tysięcy żonkili, które rytmicznie unoszą złote głowy.
Strofa III
Fale tańczą, lecz kwiaty poruszają się jeszcze weselej. Ta ocena świadczy o subiektywizmie, czyli przedstawianiu świata przez odczucia jednostki: radość obserwatora zostaje przypisana przyrodzie. Poeta czuje się jak w dobrym towarzystwie i długo patrzy na żonkile.
Strofa IV
Podczas samotnego odpoczynku mówiący wraca pamięcią do spaceru. Taka retrospekcja, przywołanie wcześniejszego doświadczenia, pozwala ponownie odczuć zachwyt. W oryginale kwiaty pojawiają się przed „wewnętrznym okiem”, metaforą wyobraźni; Froński oddaje ten obraz jako wspominanie kwiecia. Samotność sprzyja odnowieniu radości. Serce mówiącego tańczy wraz z zapamiętanymi żonkilami.
Budowa i kompozycja
W omawianej wersji wiersz składa się z czterech sześciowersowych strof. Pierwsze trzy przedstawiają zachwyt podczas spaceru, a czwarta jego późniejsze odtworzenie w pamięci. W zakończeniu źródłem radości jest już samo wspomnienie kwiatów.
Motywy
Motywy do tej lektury są w przygotowaniu.
